Làng bánh tráng Túy Loan

Túy Loan là một làng cổ lưu giữ nghề làm bánh tráng đã có lịch sử hơn 500 năm, nằm bên sông Túy, thuộc xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang, cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 15 – 20km về phía Tây Nam. Qua nhiều thế hệ, những gia đình trong làng vẫn tiếp tục làm bánh theo phương pháp truyền thống, giữ lại một hương vị quen thuộc của vùng quê Hòa Vang.

Ngày 21/02/2024, nghề làm bánh tráng Túy Loan được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Hiện nay, khoảng 15 hộ gia đình vẫn tiếp tục duy trì nghề làm bánh thủ công tại địa phương.

(Ảnh: Sưu tầm)

Từ hạt gạo đến chiếc bánh tráng

Bánh tráng Túy Loan bắt đầu từ những nguyên liệu quen thuộc của căn bếp miền Trung. Người thợ sử dụng gạo Xiệc, thường được gọi là gạo 13/2, ngâm khoảng hai ngày rồi xay cùng nước, lọc kỹ để có phần bột mịn. Bột được kết hợp với mè trắng, đường, nước mắm hoặc muối, tỏi và gừng – những nguyên liệu giản dị tạo nên hương vị riêng của bánh tráng Túy Loan.

Từ phần bột ấy, những lớp bánh mỏng được tráng trên bếp lửa rồi đem phơi. Củi cũng được lựa chọn cẩn thận để giữ lửa đượm, giúp bánh chín đều. Khi nướng trên than, bánh trở nên giòn và dậy hương thơm từ các nguyên liệu hoà quyện với nhau tạo nên mùi vị đặc trưng của Túy Loan.

Để làm nên một chiếc bánh ngon, nguyên liệu chỉ là một phần. Kinh nghiệm và sự khéo léo của người làm nghề được gửi gắm trong từng công đoạn, từ chuẩn bị bột, tráng bánh đến phơi bánh. Những cách làm ấy vẫn được các gia đình ở Túy Loan gìn giữ và truyền lại qua nhiều thế hệ.

(Ảnh: Sưu tầm)

Không gian văn hóa của một làng cổ

Túy Loan không chỉ được biết đến với nghề làm bánh tráng mà còn lưu giữ những dấu tích văn hóa và kiến trúc của một ngôi làng lâu đời. Đình làng Túy Loan đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia, là nơi thờ các vị tiền hiền có công khai phá và xây dựng làng.

Trong làng còn có một ngôi nhà cổ hơn 200 năm tuổi, mang kiến trúc ba gian, hai mái lợp ngói âm dương và được dựng chủ yếu bằng gỗ mít. Những chi tiết chạm khắc trên gỗ góp phần lưu giữ dấu ấn kiến trúc truyền thống của vùng quê Hòa Vang.

Một làng nghề vẫn được lưu giữ và tiếp nối

Từ những tấm bánh được tráng và phơi trong sân nhà đến mái đình và những ngôi nhà cổ, Túy Loan vẫn giữ lại những dấu vết của một làng quê đã tồn tại qua nhiều thế kỷ.

Ngày nay, giữa một Đà Nẵng đang không ngừng thay đổi, những gia đình còn làm bánh ở Túy Loan vẫn bắt đầu ngày mới với những công việc quen thuộc: tráng bánh, phơi bánh và truyền lại cách làm cho thế hệ sau. Chính nhịp sống bình dị ấy tạo nên một Túy Loan rất riêng – nơi những giá trị của làng quê vẫn hiện diện trong đời sống hôm nay.

(Ảnh: Sưu tầm)